M&C-VU/RIECHELLE VAN DER VALK DE KWESTIE Harry Aiking berekende met collega’s dat varkensvlees minstens € 2,06 per kilo duurder moet worden om de maatschappelijke kosten te dekken. RIANNE LINDHOUT Harry Aiking onderzoekt duurzame voedselvoorziening bij het Instituut voor Milieuvraagstukken. Duurzaamheid is een bewegend doelwit, zegt hij. Vroeger ging het om verontreiniging, nu vooral over het uitputten van water, land, biodiversiteit en energie. Minder vlees eten Denkt u nou echt dat dat gaat gebeuren, een vleestax van 35 procent? “Binnen twintig tot veertig jaar komt er sowieso een einde aan de ongebreidelde consumptie van dierlijk eiwit. Dan zijn de wereldbevolking en de gemiddelde levensstandaard zo toegenomen dat de prijzen vanzelf stijgen. De armsten zijn de dupe. China en India zien nu al dat ze hun volk straks niet meer kunnen voeden. Ze kopen op grote schaal land in Afrika. Afrika wordt dus dubbel getroffen. We kunnen kiezen tussen een harde of een zachte landing. De mensheid is denk ik niet verstandig genoeg om de zachte landing te realiseren.” Dat klinkt nog ernstiger dan klimaatverandering en het opraken van de olie. “Ter vergelijking: door fossiele brandstoffen te verstoken, voegen we een à twee procent koolstof toe aan de natuurlijke koolstofcyclus van fotosynthese en metabolisme. Maar met kunstmest, de uitvinding om stikstof uit de lucht vast te leggen waardoor de wereldbevolking zo explosief kon groeien, voegen we tot wel tweehonderd procent toe aan de stikstofcyclus. Die stikstof komt uiteindelijk in zee terecht, waar algenbloei vervolgens alle leven doet verstikken. In de Golf van Mexico is al een dode zone zo groot als half Nederland. Het maken van kunstmest kost 22 | V U M A G A Z I N E trouwens ook heel veel energie, en een koe stoot per jaar evenveel broeikasgas uit als 70 duizend autokilometers. De problemen van koolstof, stikstof en biodiversiteit hangen nauw met elkaar samen.” We moeten dus allemaal aan de vleesvervangers? “De meeste vleesvervangers van nu zitten ook vol dierlijk eiwit. Vlees is zo lekker vanwege de lange, elastische eiwitvezels die smaak kunnen vasthouden. Soja-eiwitten, waarop veel vervangers zijn gebaseerd, zijn bolletjes. Ter aanvulling doet men er tot wel dertig procent eiwit uit eieren bij: ook dierlijk eiwit dus. Net als zuiveleiwit, wat ons Nederlanders tot Europees kampioen dierlijk-eiwiteters maakt.” Zelfs bij het eten van een bakje yoghurt krijg ik nu schuldgevoel... “Zelf ben ik ook geen vegetariër hoor, laat staan veganist. Ik ga wel bewust om met eiwit. Ik realiseer me dat we nu wereldwijd 400 miljoen hectare akkerland voor voedergewassen gebruiken - dat is het oppervlak van de hele EU. Terwijl we aan Engeland en Schotland genoeg zouden hebben als we het graan en de soja zelf zouden opeten. Bijna de halve wereldgraanoogst en zeventig procent van de soja wordt diervoer.” Doet de politiek niets? We mogen geen spaarlampen meer gebruiken, maar jaarlijks krijgt de Nederlandse vee-industrie 650 miljoen euro overheidsgeld. Daarmee wordt ook reclame gemaakt voor kip – veelzijdig stukje vlees – en melk. “Absurd inderdaad. Er is wel een nota Duurzaam voedsel, maar daarin worden geen prioriteiten gesteld. Politici zien het verband tussen koolstof, stikstof en biodiversiteit niet. Consumenten moeten minder dierlijk eiwit eten, dus is een belasting op vlees een goed idee en er moeten betere vleesvervangers komen.” Stel, we stevenen af op een harde landing. Hoe ziet het leven er dan over veertig jaar uit? “Linksom of rechtsom wordt vlees net als vroeger een luxeproduct. Wij gaan naar een of twee keer per week vlees terug – China vooruit. Ook zie ik door de massale vleesproductie vervelende epidemieën aankomen, ook hier. De Q-koorts was in aantallen niet zo belangrijk. Sars en vogelgriep zijn we al bijna vergeten. Over de Mexicaanse griep, dat was een varkensgriep, doen we nu lacherig. Maar we zijn aan een ramp ontsnapt.” « m reageren? Mail naar vumagazine@vu.nl. Pagina 21

Pagina 23

Interactieve digi-studiegids, deze drukwerk of krant is levensecht online geplaatst met Online Touch en bied het digitaal publiceren van digi catalogi.

VU Magazine 2010 0x2 Lees publicatie 10Home


You need flash player to view this online publication